Türkiye'nin 81 ilinde, dünyanın pek çok ülkesindeki Türk restoranlarında ve evlerimizin sofralarında sıkça karşılaştığımız bir çorba var: Ezogelin.
Peki, bu kadar tanınan bir çorbaya adını veren Ezo Gelin'in Gaziantepli olduğunu kaç kişi biliyor?
Ezo Gelin Kimdir?
Ezo Gelin'in asıl adı Zöhre'dir. 1909'da, bugün Gaziantep'in Oğuzeli ilçesine bağlı Dokuzyol Mahallesi olan Uruş köyünde doğdu.
Hayatı pek de kolay geçmedi. İlk evliliği kısa sürdü; 1936'da ikinci evliliğiyle Suriye'ye gelin gitti. Memleketinden uzakta yaşadı ve genel kabule göre 1956'da veremden hayatını kaybetti. Mezarı 1999'da doğduğu köye taşındı.
Adına türküler yakıldı, adını taşıyan filmler çekildi. Bugün onun adını yaşatan en önemli unsurlardan biri ise hepimizin bildiği ezogelin çorbası.
Gaziantep'ten Türkiye'ye, Türkiye'den Dünyaya
Gaziantep'te kırmızı mercimeğe malhıta denir. Bugün ezogelin diye bildiğimiz mercimekli, bulgurlu ve pirinçli çorba da Gaziantep ve çevresinde malhıta adıyla bilinir.
Çorbanın Ezo Gelin'in adıyla anılması ise ona yakılan türküler ve çekilen ilk filmden sonra yaygınlaştı. Çorba zamanla bu adla Türkiye'nin dört bir yanında tanınır hâle geldi.
2020 yılında "Ezo Gelin Çorbası" adı, Oğuzeli Belediyesinin başvurusuyla Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından geleneksel ürün adı olarak tescil edildi.
Gaziantep'in Gastronomideki Önemli Markalarından Biri
Gaziantep, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağında gastronomi alanında yer alan, mutfağıyla dünyada tanınan bir şehir.
Baklava, kebap, beyran ve daha nice lezzetimiz var. Ancak ezogelin çorbasının bunlardan farklı bir özelliği bulunuyor: Adını doğrudan Gaziantepli bir kadından alıyor.
Bu ad Türkiye'nin hemen her köşesinde biliniyor. Dünyanın farklı ülkelerindeki Türk restoranlarının menülerinde de çoğu zaman yine "Ezogelin" adıyla yer alıyor.
Bence burada üzerinde durmamız gereken önemli bir nokta var.
Ezogelin çorbası, Gaziantep mutfağının en yaygın ve en tanınmış isimlerinden biri. Buna rağmen şehrimizle bağı yeterince bilinmiyor.
Oysa bu isim, şehrimizin gastronomi kimliğiyle son derece örtüşüyor. Gaziantep'in yalnızca yöresel yemekleriyle değil, Türkiye'nin ortak sofra kültürüne kazandırdığı isimlerle de ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor.
Ezogelin çorbasını bu açıdan Gaziantep'in gastronomideki önemli markalarından biri olarak görüyorum.
Bir Çorbanın Ötesinde
Bugün dünyanın herhangi bir yerinde ezogelin çorbası sipariş eden birinin, bu ismin Gaziantep'in Oğuzeli ilçesinde doğmuş bir kadına ait olduğunu bilmesi ne güzel olurdu.
Gaziantep'in gastronomisini dünyaya tanıtırken böylesine yaygın olarak bilinen bir ismin şehrimizle bağını daha fazla anlatmamız gerektiğini düşünüyorum.
Çünkü Gaziantep'in tanıtımı için her zaman yeni bir isim oluşturmamız gerekmiyor. Bazen yıllardır herkesin bildiği bir ismin Gaziantep'e ait hikâyesini anlatmak yeterli.
Ezogelin çorbası bunun en güzel örneklerinden biri.
Sıkça Sorulan Sorular
Ezo Gelin kimdir?
Asıl adı Zöhre olan Ezo Gelin, 1909'da bugün Oğuzeli'ne bağlı Uruş (Dokuzyol) köyünde doğdu. 1936'da evlenerek Suriye'ye gitti ve genel kabule göre 1956'da orada öldü.
Ezogelin çorbası adını nereden alır?
Adını Ezo Gelin'den alır. Çorbanın bu adla anılması ona yakılan türküler ve çekilen ilk filmden sonra yaygınlaştı; çorbayı onun pişirdiğini doğrulayan bir belge yoktur.
Ezogelin çorbası tescilli mi?
Evet. "Ezo Gelin Çorbası" adı, 2020'de Oğuzeli Belediyesinin başvurusuyla Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından geleneksel ürün adı olarak tescil edildi.
Malhıta ne demek?
Gaziantep ağzında kırmızı mercimeğe malhıta denir. Bugün ezogelin diye bilinen çorba da yörede bu adla anılır.
